Plattegronden van Maastricht
Vier eeuwen
Eén stad
Steeds opnieuw getekend
Een oorkonde zegt wie iets bezat; een plattegrond laat zien wáár. Voor het Kapittel is dat verschil groot. De immuniteit rond de Sint-Servaas, de kanunnikenhuizen aan het plein en de proosdij zijn eeuwenlang ingetekend, lang voordat er foto’s bestonden.
Maastricht is bovendien vaker opgemeten dan de meeste steden. Als vestingstad was zij militair interessant, en elk beleg leverde nieuwe tekeningen op — door Nederlandse, Spaanse en Franse ingenieurs. Hieronder staan de bekendste bij elkaar, met de plek waar zij vrij te bekijken zijn.
De kaarten
Waar ze te zien zijn
Alles hieronder is vrij te raadplegen bij de instelling die het bewaart. De verwijzingen openen op hun eigen website.
Braun & Hogenberg
De stadsprent uit de Civitates Orbis Terrarum, de grote stedenatlas die vanaf 1572 in Keulen verscheen. Maastricht in vogelvlucht, met de Sint-Servaas herkenbaar in het midden.
Bekijk de kaart 1649Joan Blaeu
De plattegrond uit Blaeus Toonneel der Steden, overgeleverd in de Atlas van Loon. Straat voor straat ingetekend — het plein en de kanunnikenhuizen staan erop.
Bekijk de kaart ca. 1750Het plan-relief
Een maatvaste maquette van de vestingstad, gebouwd voor de Franse kroon en bewaard in het Palais des Beaux-Arts de Lille. Geen tekening maar een model: de stad zoals zij er in de achttiende eeuw bij lag.
Bekijk bij het museum ca. 1750Het plan-relief, van dichtbij
Detailopnamen van datzelfde model, vrij gelicentieerd: de Hoge Fronten, de Capucijnenstraat, de middeleeuwse muur van Wyck.
Bekijk de foto’s 1832De kadastrale minuut
De eerste kadastrale opmeting van Nederland, perceel voor perceel. Op deze kaarten is precies te zien welk huis bij welk erf hoorde — de bron voor bezitsonderzoek.
Open HisGIS Limburg CollectieBeeldbank Cultureel Erfgoed
De beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, met kaarten, opmetingen en bouwtekeningen van Maastrichtse monumenten.
Open de beeldbank ZoekmachineOldMapsOnline
Een zoekmachine die historische kaarten uit bibliotheken wereldwijd op de kaart legt. Zoom in op Maastricht en zie wat waar bewaard wordt.
Zoek in de kaarten VondstMestreechOnline
Een zeldzame plattegrond, besproken op het Maastrichtse stadsforum — het soort vondst dat in geen enkele catalogus staat.
Lees de draadOver deze verzameling
Deze pagina verwijst; zij bewaart niet. De kaarten blijven eigendom van de bibliotheken, musea en archieven die ze beheren, en de voorwaarden van die instellingen gelden. Waar een jaartal bij benadering is, staat dat erbij.
Mist u een kaart die hier hoort? Laat het ons weten.