Karolingisch, verguld zilver, 28 centimeter lang en ruim een kilo zwaar — de sleutel van Sint Servaas wordt toegeschreven aan het hofatelier van Karel de Grote te Aken en kwam mogelijk via Einhard naar Maastricht.
De amandelvormige greep is versierd met acanthusranken. In de baard van de sleutel zijn vijf openingen uitgespaard in de vorm van een Jeruzalemkruis — gelezen als de vijf wonden van Christus.
Vanaf de elfde eeuw werd de sleutel begrepen als clavis Petri, de sleutel van Petrus. Juist die betekenis bracht hem in het wapen van het kapittel — en via de elf banken tot in de gemeentewapens van Heer, Cadier en Keer en Berg en Terblijt.
De sleutel behoort tot de schat van de Sint-Servaasbasiliek. Op deze pagina is hij afgebeeld zoals hij prijkt op het geschilderde wapen van het Kapittel.